با سلام به برادران و خواهران فرهنگی
با وجود این که روز به روز ، علم جدیدتر می شود ، روش ها یاددهی و یادگیری بهتر و کارآمدتر می شوند اما هنوز در جای جای کشور ، همکارانی هستند که پس از گفتن املاء ، از دانش اموزان می خواهند که از روی کلمات غلط چند بار بنویسند ، روشی که خوب جواب نداده و حتما باید کنار گذاشته شود . می دانیم که این همکاران از روی دلسوزی این کار می کنند و می خواهند که دانش آموزشان در املا قوی تر شود اما وقتی را ه های خوب تر ی است چرا انجام ندهیم . ما باید پس از گفتن املا ، کلمات نادرست را تجزیه و تحلیل کنیم . این کار زمان زیادی وقت نمی برد . مثال می زنم : دانش آموز کلمه ی (نامه هایی ) را به شکل ( نامه هاهی ) نوشته . این می تواند چند دلیل داشته باشد . ۱- معلم ، کلمه را خوب یا درست تلفظ نکرد ه ۲ – دانش آموز مشکل آموزشی داشته ۳- دانش آموز مشکل شنوایی داشته ۴- محیط املا شلوغ بوده ۵ – دانش آموز دقت کافی نداشته و یا … . بسیار خوب ، اگر الان بیاییم و به دانش آموز بگوییم مثلا بیست بار از روی (نامه هایی ) بنویس ، ایا اگر دفعه دیگر معلم این کلمه یا شبیه آن را خوب تلفظ نکند دانش آموز می تواند درست بنویسد ؟ آیا اگر محیط ، شلوغ باشد دانش آموز می تواندکلمه هایی شبیه به آن را درست بشنود و درست بنویسد ؟ ایا اگر دانش اموز مشکل شنوایی داشته باشد یا بی دقتی می کند با چند بار نوشتن مشکل حل می شود ؟ باید ریشه ی آن را پیدا کرد. باور کنید پیدا کردن ریشه ی مشکل، وقت چندانی نمی برد . کافی است از دانش اموز بپرسیم چرا این طور نوشته است . مثالی دیگر : دانش آموزکلمه ی صبر را نوشته سبر . یا کلمه ی صابون را به شکل سابون نوشته یا وطن را وتن نوشته ( از این قبیل زیاد دیده می شود ) مشکل از حافظه ی دیداری او است . یعنی نتوانسته موقع دید ن این کلمه آن را به شکل درست در حافظه اش جای دهد . اگر مشکل حافظه و فراموشی دارد که باید با روش های خاص خودش ، حافظه را تقویت کرد مثلا با ذخیره کردن کلمه ها یا شکل هایی که بر روی کارت ها نوشته شده در حافظه ی خود و افزودن هر بار بر تعداد کارت ها یا اشکال و نوشته های درون کارت ها و …. . ( این کار نیاز به تمرین مستمر و حوصله از سوی معلم و والدین دارد ) . چاره ی دیگر این مشکل می توان از کلمه های هم گروه استفاده کرد . مثلا گروهی از کلماتی که نشانه ی (ص) در آن ها است در یک برگه نوشته و در خانه یا کلاس نصب کرده تا مدام در دید دانش آموز باشد و زمانی که در املا با مشکل مواجه شد کلمه های دیگر گروه به یاری او شتافته و باعث به یاد آور ی او شوند . دانش آموز نقطه های یک کلمه را به اشتباه بالا و پایین می گذارد . یکی از راه حل های آن تمرین نقطه خط است که با گذاشتن نقطه های معین و متفاوت بر روی یا زیر هر خط و با نظم خاص این تمرین را انجام دهد . مشکل دیگر دقت شنوایی است که برای رفع آن می توان املا را ان قدر اهسته خواند تا دانش آموز برای نوشتن ان به زحمت بیافتد و مجبور شود خوب گوش کند یا کم کردن صدای تلویزیون در هنگام مشاهده ی فیلم دلخواهش در خانه تا مجبور شود آن قدر دقت شنوایی اش را زیاد کند تا بتواند صحبت های فیلم را بشنود . شمردن تیک تاک ساعت و یا شمردن صدا های دور و برش نیز کمک خاصی می کند . نوشتن کلمه هایی مانند پرندگان ، دوندگان به صورت پرنده گان ، دونده گان و یا پایز به جای پاییز ، کتابه او به جای کتابِ او و از این قبیل ، مشکل اموزشی دارد که با آموزشدادن طریقه ی نوشتن این کلمات ، می توان آن را حل کرد . یا مشکل جا انداختن کلمات که در اثر عواملی مانند سرما یا گرمای زیاد محیط ، شلوغی محیط ، عدم دقت ، بازیگوشی ، کند نویسی ، از پیش نویسی ، سراسیمگی ، خیال پردازی و … به وجود می آید که با رفع عوامل مذکور ، مشکل حل می گردد . یک سوال : دانش اموزی که کلمه ی خزندگان را به شکل خزنده گان نوشته و کلا آموزش این گونه کلمات را یاد نگرفته با ده بار نوشتن این کلمه ، شاید دیگر این کلمه را اشتباه ننویسد ، اما آیا می تواند کلمه های مشابه آن مانند : پرندگان ، برندگان ، بینندگان ، شنوندگان ، بازدید کنندگان و … درست بنویسد ؟ در حالی که با یک توضیح کوتاه می توان از تکرار چنین اشتباهی برای همیشه جلوگیری نمود . و ده ها نمونه مشکل دیگر که در پست تقویت املا در همین سایت دانش زا به آن ها و رفع مشکلات ، توضیحاتی داده ام و جدول هایی نیز رسم کرده ام . و هم چنین راه حل های زیادی در وبسایت های گوناگون امده است و استفاده از آن ها بسیار سودمند است . توجیه والدین از این روش ها بسیار اثر گذار است و چنانچه توجیه گردند در بسیاری مواقع خود والدین این کار را انجام می دهند .
زمانی دانش آموزی داشتم که در املا ، غلط های فراوانی داشت . به والدین او گفتم جورابی را مچاله کرده و در سطل بیاندازد و این کار را مدام در خانه انجام دهد . ابتدا حرف مرا به شوخی گرفتند اما پس از اینکه دیدند من اصرار دارم آن ها آمدند و توپ و تور بسکتبال های کوچکی که در خانه ها نصب می شود خریدند و تقریبا دو هفته طول نکشید که با انجام تمرینات مستمر توپ و تور در خانه ، پیشرفت چشمگیری کرد و با چند تمرین مختلف دیگر به حد قابل قبولی رسید یعنی از ۱۵ غلط در یک املا به حدود سه یا چهار غلط رسید . معلم بهتر از هر کسی می داند که دانش اموزش با چه روشی و چه امکاناتی اوج می گیرد پس باید مصمم بود و نگذاشت کم و کاستی های زندگی و بی عدالتی ها و نادانی هایی که خواسته یا ناخواسته ندرتا در اداره ها و گاها در میان مدیران مدارس و مجتمع ها مشاهده می گردد باعث یاس و بی توجهی به دانش آموزانی شود که به صورت امانت به دست ما سپرده اند . ( این مطالب را با توجه به تماس هایی که از طریق ایمیل یا نظر و یا پیام کوتاه از سراسر کشور با معلمان و والدین داشته ام نوشته ام و منظورم به هیچ شخص یا اداره ی بخصوصی نیست ) موفق و سر افراز باشید .